Een stralende huid door de exfoliant
Je kunt het op meerdere plekken op mijn blog teruglezen; exfoliëren is een heel belangrijk onderdeel van een goede huidverzorging. En van geen enkel ander product zal je zo snel resultaat gaan zien! Je huid krijgt een frisse uitstraling en een egaal aspect. Maar exfoliëren moet je wel met beleid doen, doe je dat niet dan wordt je huid er echt niet mooier op…. Omdat ik heel veel vragen krijg over exfoliëren en goede exfoliërende producten schaars zijn, nog maar eens wat extra uitleg en een aantal voorbeeldproducten.
Hoe gebruik je een exfoliant en wat doet het?
Bij exfoliëren denkt men al snel aan scrubben van de huid. Hoewel je door middel van een crème met fijne korreltjes ook dode huidschilfers kunt weghalen, berust exfoliëren van de huid met een “zuur” op een ander principe. Voor veel mensen is de exfoliant een onbekend product. Maar er bestaat enorm veel onafhankelijk en wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid van exfoliërende ingrediënten als melkzuur, salicylzuur of glycolzuur.
De werking van een exfoliant
Hoewel de cosmetische industrie ons soms wil laten geloven dat dit soort ingrediënten nieuw zijn, worden ze al heel lang toegepast. Hoewel de natuur hier op jonge leeftijd geen hulp bij nodig heeft, wordt het voor de huid na het 25e levensjaar een stuk lastiger die dode huidcellen kwijt te raken. Door het opstapelen van dode huidcellen wordt de huid dof en grauw en neemt de kans op het ontstaan van onzuiverheden en schilfers toe. Doordat een exfoliant de dode huidcellen verwijdert krijgt de huid een gladder huidoppervlak en dus een fris, egaal en stralend aanzien. Maar afhankelijk van de toegepaste concentratie doet een exfoliant nog meer:
- Het kan zorgen voor collageen productie,
- Het kan pigmentvlekken verminderen,
- Het voorkomt verstoppingen van de talgklieren: puistjes krijgen zo minder kans,
- Het houdt vocht vast,
- En volgens de wetenschappelijke literatuur kan glycolzuur (mits gebruikt in combinatie met een zonnebrandcrème) de kans op het krijgen van huidkanker verminderen.
Glycolzuur en salicylzuur
De twee meest onderzochte exfoliërende ingrediënten zijn Glycolzuur en Salicylzuur. Met veelbelovende uitkomsten, mits op de goede manier en in geschikte concentraties gebruikt! Glycolzuur is wateroplosbaar en heeft van de fruitzuren de kleinste molecuulgrootte. Hierdoor dringt het wat dieper in de huid door, maar kan ook wat meer irriteren. Het is vooral geschikt voor de wat verouderde of droge huid die niet gevoelig is. Salicylzuur is vet oplosbaar en dringt dieper in de poriën. Hierdoor is dit ingrediënt meer geschikt voor de vette huid met comedonen en puistjes. Omdat het wat minder irriteert is het ook geschikt voor de gevoelige huid. De wat nieuwere Poly Hydroxy Acids Gluconolactone en Lactobionic acid beschikken net als Salicylzuur over een wat groter molecuul en zijn daardoor wat milder voor de huid, maar volgens een aantal recente onderzoeken zijn ze ook iets minder effectief. Voor mensen met een zeer gevoelige huid is het gebruik van Niacinamide ook een optie, ook deze stof heeft een licht exfoliërend effect.
Fruitextracten als exfoliant?
Het gegeven dat veel van de exfoliërende stoffen van nature aanwezig zijn in fruit, heeft ervoor gezorgd dat er in cosmetica regelmatig gebruik gemaakt wordt van fruitextracten. Helaas is dit niet hetzelfde. Sterker nog, sommige van deze extracten kunnen de huid sterk irriteren zonder ook maar enig gunstig effect te hebben. Toch worden ingrediënten als citrus- en sinaasappel extract door de positieve associatie die ze opwekken graag door de cosmetische industrie aan de ingrediëntenlijst toegevoegd.
De voorwaarden: percentages en peelings
Een voorwaarde voor een goede werkzaamheid van een exfoliant is een voldoende hoge concentratie: wil Glycolzuur echt exfoliëren dan is er een concentratie van rond de 8% nodig. Bij concentraties lager dan 5% houdt Glycolic acid vooral vocht vast en werkt het als een antioxidant. Voor Salicylzuur geldt dat het onder de 0.5% niet werkzaam is als exfoliant. Voor een goede werking is een concentratie van 1-2% aan te raden. De toegepaste concentratie staat vaak op de verpakking vermeld. Als stelregel kun je aannemen dat een exfoliërend ingrediënt in ieder geval in het eerste 1/3 deel van de ingrediëntenlijst vermeld moet staan. Glycolzuur wordt in concentraties tot 70 % en Salicylzuur in concentraties tot 30% ook als peeling gebruikt. Voor zowel de Glycol- als de Salicylzuur peeling geldt: hoe hoger de concentratie hoe dieper de peeling zijn werk zal doen. Dat betekent dus ook meer irritatie en een grotere kans op complicaties maar daarbij vaak een beter resultaat. Voordat men aan een peelingtraject begint is het raadzaam de huid voor te bereiden met vitamine A zuur of een crème met een lage concentratie van een exfoliërend ingrediënt. Zelfs dan moet de concentratie van de peeling langzaam opgebouwd worden. Gezien het risico op complicaties moeten hoog geconcentreerde peelings altijd uitgevoerd worden door een arts, of een huidtherapeut die werkt onder de directe supervisie van een arts.
De pH waarde van een exfoliant
Buiten de gebruikte concentratie is ook de pH waarde van een exfoliant van groot belang. Een te hoge pH zorgt dat de stoffen neutraliseren en de werkzaamheid verloren gaat, bij een te lage pH gaan de stoffen de huid irriteren. De optimale pH ligt tussen de 3 en de 4. Dat maakt dat een exfolierende stof niet aan een gewone dag- of nachtcrème kan worden toegevoegd. Exfoliants waarvan geclaimed wordt dat ze mild zijn, zijn vaak “geneutraliseerd” en niet effectief. Hoewel je met een zogenaamd lakmoespapiertje de pH van een product kunt testen is dit wellicht in praktijk niet erg handig. Kom je er niet uit neem dan contact met de producent.
Blijf voorzichtig!
Mijn advies is het gebruik van een exfoliant langzaam op te bouwen. Op deze manier kun je goed in de gaten houden hoe je huid reageert op dit product. Gaat het goed? dan kun je het wat vaker aanbrengen. Irriteert de huid? dan liever een stapje terug. Bijna iedereen is gebaat bij het gebruik van een exfoliant en bijna iedereen kan met een goed “step-up programma” wennen aan deze producten. Afhankelijk van je huidtype kun je uiteindelijk één keer per dag een exfoliant gebruiken. Probeer voor jezelf uit te vinden wat je het fijnste vindt. Doe altijd een stap terug als je huid gaat irriteren. Lees voor meer informatie ook de blog een exfoliant; de ‘gebruiksaanwijzing.
Als je huid wat gevoelig is of wanneer je last hebt van rosacea, raad ik een exfoliant met salicylzuur aan. Voor deze huid kan glycolzuur te heftig zijn. Aangezien een exfoliant zeker in het begin van het gebruik enigszins kan irriteren is het belangrijk dat het product ook kalmerende ingrediënten bevat. Hoewel veel exfolierënde stoffen ook een anti-oxidant werking hebben en dus kunnen beschermen tegen de schade van de zon kan door het gebruik van een exfoliant de huid ook wat gevoeliger worden voor zonlicht. Dit komt door het verwijderen van dode huidcellen waardoor het stratum corneum (de bovenste huidlaag) wat dunner wordt. Beschermen tegen zonlicht is dus nog belangrijker wanneer je een exfoliant gebruikt!
Welke exfoliant?
Eerder schreef ik al over de exfoliant, en kreeg vaak de vraag welke producten je nu zou kunnen kiezen. Een goede vraag, maar niet zo gemakkelijk te beantwoorden zoals je hierboven kunt lezen. Na veel speurwerk is het gelukkig toch gelukt wat producten te vinden. Je vindt ze hieronder.
pH waarde 4. Verkrijgbaar via www.uncover-skincare.nl. Ingrediënten: Aqua, Glycerin, Pentylene Glycol, PEG-40 Hydrogenated Castor Oil, Citric Acid, Salicylic Acid, Methyl Gluceth-20, Dipotassium Glycyrrhizate, Evodia Rutaecarpa Fruit Extract, Allantoin, Hydroxyethylcellulose, Sodium Hydroxide, Ethylhexylglycerin, Butylene Glycol, Disodium EDTA.
pH waarde 4. Verkrijgbaar via www.uncover-skincare.nl. Ingrediënten: Aqua, Glycolic Acid, Glycerin, Pentylene Glycol, Sodium Hydroxide, PEG-40 Hydrogenated Castor Oil, Methyl Gluceth-20, Sodium Carboxymethyl Betaglucan, Allantoin, Hydroxyethylcellulose, Ethylhexylglycerin, Disodium EDTA, Citric Acid.
MD Forte Facial Lotion 1
Glycolic Compound 15% – pH onbekend. Online verkrijgbaar in het buitenland. Ingrediënten: Purified Water, Glycolic Acid (and) Ammonium Glycolate, Magnesium Aluminum Silicate, Xanthan Gum, Methylparaben, Propylparaben.
BareVitamins Skin Rev-er Upper
1% BHA (salicylic acid). pH waarde 3.5. Verkrijgbaar via of internet. Ingredienten : Water (Aqua), PPG-14 Butyl Ether, Cetyl Dimethicone, Methyl Gluceth-20, Salicylic acid, Cetearyl Alcohol, Avena Sativa (Oat) Kernel Extract, Aesculus Hippocastanum (Horse Chestnut) Extract, Arinica Montana Flower Extract, Hamamelis Virginiana (Witch Hazel) Extract, Hedera Helix (Ivy Extract), Hypericum Perforatum Extract, Saponaria Officinalis Extract, Vitus Vinifera (Grape) Fruit Extract, Mel (Honey) Extract, Retinyl Palmitate (Vitamin A Palmitate), Tocopheryl Acetate (Vitamin E Acetate), Sodium Hyaluronate, Panthenol (Pro Vitamin B5), Bisabolol, Allantoin, PEG-100 Stearate, Glyceryl Stearate, Ceteareth-20, Glycolic acid, Magnesium Aluminum Silicate, Sodium Hydroxide, Xanthan Gum, Diazolidinyl Urea, Tetrasodium EDTA, Propylene Glycol, Methylparaben, Propylparaben.
Paula’s Choice Skin Perfecting 1% BHA Gel Exfoliant
1% salicylzuur + pH-waarde van 3,4. Verkrijgbaar via internet. Ingrediënten: Aqua, Methylpropanediol, Xanthan Gum, Salicylic Acid, Polysorbate-20, PEG-12 Dimethicone, Butylene Glycol, Camellia Oleifera (Green Tea) Leaf Extract, Camellia Oleifera, Sodium Hydroxide, Epilobium Angustifolium (Willow Herb) Flower/Leaf/Stem Extract/ Epilobium Angustifolium, Camellia Sinensis Leaf Extract/Camellia Sinensis , Portulaca Oleracea Extract/Portulaca Oleracea, Tetrasodium EDTA, Bisabolol, Chlorphenesin.
Skin Perfecting 8% AHA Gel Exfoliant
8% glycolzuur, pH 3,5. Verkrijgbaar via internet. Ingrediënten: Aqua, Glycolic Acid (alpha hydroxy acid/exfoliant), Sodium Hydroxide (pH adjuster), Chamomilla Recutita (Matricaria) Extract, Aloe Barbadensis Leaf Juice, Camellia Oleifera (Green Tea) Leaf Extract, Sodium Hyaluronate, Panthenol, Sodium PCA, Propylene Glycol, Butylene Glycol, Hydroxyethylcellulose, Polyquaternium-10 , Phenoxyethanol, Methylparaben, Ethylparaben, Propylparaben, Butylparaben, Isobutylparaben.
Clinique Turnaround Concentrate Visible Skin Renewer Serum
1% salicylic acid, PH 5. Verkrijgbaar bij Clinique verkooppunten. Ingrediënten: Water (Aqua Purifcata) Purified, Cyclopentasiloxane, Dimethicone, Polysilicone-11, Acetyl Glucosamine, Peg-10 Dimethicone, Salicylic Acid, Saccharomyces Lysate Extract, Oryza Sativa (Rice) Bran Extract, Polygonum Cuspidatum Root Extract, Acrylamide/Sodium Acryloyldimethyltaurate Copoylmer, Castanea Sativa (Chestnut) Seed Extract, Cholesterol, Tocopheryl Acetate, Laminaria Saccharina Extract, Triticum Vulgare (Wheat) Germ Extract, Yeast Extract (Faex), Caffeine, Adeonsinie Phosphate, Sodium Hyaluronate, Salvia Scharea (Clary) Extract, Creatine, Glycyrrhetinic Acid, Pantethine, Ammonium Acryloyldimethyltaurate/VP Copolymer, Hydrolyzed Corn Starch, Squalane, Glyceryl Stearate, Cocomidopropyl Dimethylamine, Hordeum Vulgare (Barley) Extract, Ethylhexylgylcerin, Sodium Citrate, Hexylene Glycol, Butylene Glycol, Di-C12-18 Alkyl Dimonium Chloride, Polysorbate 80, Caprylyl Glycol, Polysorbate 20, Isohexadecane, Disodium Edta, Phenoxyethanol, Titanium Dioxide, Mica, Iron oxides.
Peter Thomas Roth Glycolic Acid 10% Moisturizer
10% glycolzuur, pH onbekend. Verkrijgbaar via internet. Ingrediënten: Water, Glycolic Acid, Arginine, Whole Leaf Aloe Vera, Glyceryl Stearate, PEG-100 Stearate, Caprylic/Capric Triglyceride, Glycerin, Butylene Glycol, Safflower Oil, Emulsifying Wax, Dimethicone, Squalane, Hydroxyethylcellulose, Micellized Vitamin A, Micellized Vitamin E, Oleth-2, Polysorbate 20, Methylparaben, Propylparaben, Disodium EDTA, Diazolidinyl Urea.
Groeten Jetske
(Dr. Jetske Ultee – onderzoeksarts cosmetische dermatologie)
Lees meer blogs over de exfoliant:
‘het verwijderen van dode huidcellen; een exfoliant of scrub?’
‘een exfoliant; de ‘gebruiksaanwijzing’
‘het geheim van exfolieren: glycolzuur en salicylzuur’
‘een exfoliant als onderdeel van het stappenplan’
‘glycolzuur’.
of een van de andere blogs van Jetske:
‘De cosmetische behandeling bij acne’,
‘Rode bultjes op je huid; keratosis pilaris‘,
‘De keuze van je producten: less is more‘,
‘Het recept voor een mooie huid‘ en
‘Grote poriën blijven grote poriën‘.
Afgelopen week hadden we een paar dagen vrij en ik had me helemaal verheugd op een vakantie in eigen land gevuld met picknicks, zeil- en fietstochtjes en afsluitend een lekkere BBQ op het strand. Dat bleek toch even anders uit te pakken! Die fietstocht kwam er wel, maar dan met kaplaarzen en zuidwesters aan en onder luid protest van de kinderen……
Flink boenen; daar houden we wel van in Nederland! Een schoon huis, stralend witte was, blinkende tanden en een kristal helder servies. En onze huid ontkomt ook niet aan onze schoonmaakwoede…. Dagelijks gaat er in een gemiddeld gezin heel wat zeep door heen. Maar is al die zeep nou wel zo goed voor je huid?
Vorige week kreeg ik van Cynthia (oftewel miss Lipgloss) de vraag of ik haar wat meer kon vertellen over het verschil tussen de ingrediënten Sodium Lauryl Sulphate en Sodium Laureth Sulphate. Het viel me op dat er in no time meer dan 100 mensen op 
Ik ben verslaafd aan glossy’s. Marie-Clarie, Cosmopolitan, Jackie, Glamour, Conde Nast of Linda; ik lees ze allemaal. Maar de advertenties over cosmetica blader ik meestal heel snel door. Dit omdat ik uit ervaring weet dat ze mijn zonnige humeur in no time flink kunnen verpesten. Binnen 4 dagen je rimpels weg, liftend effect, totale transformatie, 
Vlekjes, bultjes, een schrale rode huid, jeuk; de helft van de Nederlanders heeft er regelmatig last van. En daar is de industrie handig op ingesprongen. De schappen staan vol met kalmerende cremes en smeerseltjes voor de gevoelige huid. Dat we massaal “lijden” aan een gevoelige huid is helemaal niet zo vreemd als je je bedenkt dat de Nederlandse vrouw gemiddeld 9-12 verzorgingsproducten per dag gebruikt en eigenlijk niet goed weet waar ze op moeten letten bij de aanschaf van een product. Dat laatste werd mij vorige week pijnlijk duidelijk bij het analyseren van de resultaten van een onderzoek dat ik in samenwerking met het Erasmus MC heb uitgevoerd en net is afgerond (maar daarover later meer…).
